Speciaal onderwijs en gespecialiseerd onderwijs
Speciaal onderwijs is de officiële term uit de onderwijswetgeving. Gespecialiseerd onderwijs wordt steeds vaker gebruikt als verzamelnaam voor onderwijs aan leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Deze term komt vooral voor in beleid, onderzoek en de praktijk. Ook de KVLO gebruikt daarom gespecialiseerd onderwijs als brede aanduiding voor speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs en andere vormen van specialistische ondersteuning.
Bij gespecialiseerd onderwijs ligt de nadruk minder op de ondersteuningsbehoefte van de leerling en meer op de kennis, ervaring en expertise van de professionals en scholen. Daardoor wordt deze term vaak als positiever en minder stigmatiserend ervaren. In de praktijk verwijzen beide begrippen grotendeels naar hetzelfde onderwijsveld, maar gespecialiseerd onderwijs sluit meer aan bij de hedendaagse ontwikkeling richting passend en inclusief onderwijs.
Clusters
Het (voortgezet) gespecialiseerd onderwijs is bedoeld voor leerlingen die specialistische ondersteuning nodig hebben die binnen het regulier onderwijs onvoldoende geboden kan worden. Het gespecialiseerd onderwijs is ingedeeld in vier clusters:
- Cluster 1: Blinde en slechtziende kinderen
- Cluster 2: Dove en slechthorende kinderen of met een taal-spraakontwikkelingsstoornis
- Cluster 3: lichamelijk gehandicapte en/of verstandelijk gehandicapte en langdurig zieke leerlingen (somatisch).
- Cluster 4: Kinderen met psychische stoornissen en gedragsproblemen.
Urennorm, kerndoelen en bevoegdhedenKijk hier voor de urennorm, kerndoelen en bevoegdheden per cluster:
Speciaal basisonderwijs
In het speciaal basisonderwijs gelden dezelfde bevoegdheden als in het regulier basisonderwijs. Uitzondering daarop is dat de speciale eis van de leergang geldt voor leerlingen vanaf 7 jaar (in plaats van groep 3 tot en met 8 zoals geldt in het regulier basisonderwijs).
Speciaal voortgezet onderwijs
Conform de huidige wet (artikel 3 lid 2a WEC) mag bewegingsonderwijs in het vso alleen gegeven worden door de leerkracht die in het bezit is van een bevoegdheid voor het geven van bewegingsonderwijs in het regulier voortgezet onderwijs.
In het vso mag een betrokkene in het bezit van het pabogetuigschrift dus geen bewegingsonderwijs geven, ook niet als betrokkene in het bezit is van het getuigschrift van de leergang bewegingsonderwijs. Belangrijkste uitzonderingen volgens DUO (handboek onderwijsbevoegdheden):
Zij die op 31 juli 2004 in het bezit zijn van het getuigschrift hoger beroepsonderwijs van met goed gevolg afgelegd afsluitend examen in de studierichting die voorbereidt op het beroep van leraar basisonderwijs (denk aan pabo) blijven bevoegd tot het geven van onderwijs in lichamelijke oefening aan alle groepen leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs.
Zij die op 31 juli 2001 een studie volgen die leidt tot het getuigschrift hoger beroepsonderwijs van met goed gevolg afgelegd afsluitend examen in de studierichting die voorbereidt op het beroep van leraar basisonderwijs (denk aan pabo), waarvan het onderwijsprogramma voor lichamelijke opvoeding zoals dat werd uitgevoerd voor 1 september 2000 deel uitmaakt, zijn bevoegd om lichamelijk oefening te geven in het vso mits het getuigschrift voor 1 september 2005 is behaald.
Netwerk gespecialiseerd onderwijs (cluster 1-2-3-4, SBO/VSO/PRO en meer)
Het netwerk Gespecialiseerd onderwijs organiseert door het jaar heen bijeenkomsten en deelt kennis en informatie speciaal gericht op vakleerkrachten die werkzaam zijn in het gespecialiseerd l onderwijs (cluster 1-2-3-4 en SBO).
Ben je werkzaam in het gespecialiseerd onderwijs, lid van de KVLO en wil je graag deel uitmaken van het netwerk Gespecialiseerd onderwijs? Dat kan! Stuur een mail naar
pascale.kwee@kvlo.nl.
Tineke Stel werkt binnen de KVLO als adviseur GO.
Heb je vragen? Stel je vraag in het ledenportaal via MijnKVLO of mail naar
onderwijs@kvlo.nl.
